Điều hòa cục bộ thương mại là hệ thống điều hòa không khí được sử dụng phổ biến cho các công trình thương mại như văn phòng, nhà hàng, quán cafe… Vậy, điều hòa cục bộ thương mại là gì và nó hoạt động như thế nào? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn đọc cái nhìn tổng quan về nguyên lý hoạt động và cấu tạo chính của hệ thống điều hòa cục bộ thương mại.
1. Điều hòa cục bộ thương mại là gì?
Để khắc phục nhược điểm của máy điều hòa dân dụng là công suất nhỏ và hiệu suất điều hòa không khí thấp, nhà sản xuất đã phát triển loại điều hòa cục bộ phù hợp cho không gian thương mại. Thiết bị này vẫn có cấu tạo và hoạt động tương tự như máy lạnh cục bộ dân dụng nhưng mang lại khả năng làm lạnh/sưởi mạnh mẽ hơn.

Trong khi máy lạnh cục bộ dân dụng chỉ có công suất tối đa là 24.000Btu, phù hợp cho các không gian nhỏ hẹp. Điều hòa cục bộ thương mại có công suất lên tới 54.000Btu. Đây là giải pháp điều hòa không khí hoàn hảo cho các khu vực kinh doanh thương mại vừa và nhỏ như là cửa hàng, nhà hàng hoặc văn phòng nhỏ. Tùy theo từng hãng chế tạo máy mà số model mỗi chủng loại và dải công suất sẽ có sự thay đổi. Chẳng hạn điều hòa cục bộ thương mại của Daikin có dải công suất đa dạng từ 9.000Btu – 47.800Btu.
2. Phân loại điều hòa cục bộ thương mại
Mỗi dòng điều hòa cục bộ thương mại sinh ra để giải quyết một bài toán không gian riêng biệt. Việc lựa chọn dòng máy nào phụ thuộc rất lớn vào thiết kế trần nhà, diện tích sàn và gu thẩm mỹ của gia chủ. Theo chế độ làm việc người ta phân ra thành hai loại là máy một chiều và máy hai chiều. Theo đặc điểm của dàn lạnh có thể chia điều hòa cục bộ thương mại thành 4 loại:
2.1 Điều hòa âm trần Cassette
Dàn lạnh được thiết kế lắp đặt âm toàn bộ vào trần thạch cao, chỉ lộ ra mặt nạ panel tinh tế.
- Ưu điểm: Thẩm mỹ cực cao, không chiếm diện tích tường. Khả năng thổi gió 4 hướng hoặc 8 hướng giúp khí lạnh lan tỏa đều khắp phòng.
- Nhược điểm: Đòi hỏi trần thạch cao phải có khoảng cách đủ rộng (khoảng 25-35cm) với trần bê tông. Chi phí vật tư lắp đặt thường cao hơn các dòng khác.
2.2 Điều hòa âm trần giấu ống gió
Dàn lạnh và hệ thống ống gió được lắp ẩn trong trần, hơi lạnh được dẫn ra ngoài thông qua các cửa gió.
- Ưu điểm: Thẩm mỹ cao, độ ồn trong phòng cực thấp, đa dạng kiểu dáng cửa gió, có thể tự do điều chỉnh vị trí đặt cửa gió để phù hợp với kiến trúc nội thất.
- Nhược điểm: Chi phí vật tư (ống gió, cửa gió) và nhân công lắp đặt cao nhất. Đòi hỏi đơn vị thi công phải có tay nghề kỹ thuật cao và phải lắp đặt trước khi hoàn thiện trần thạch cao.
2.3 Điều hòa áp trần
Trong dòng cục bộ thương mại, áp trần cũng rất phổ biến thay thế cho Multi nếu bạn muốn ưu tiên sự đơn giản.
- Ưu điểm: Dàn lạnh áp sát vào trần nhà, phù hợp cho những nơi trần thấp hoặc không có trần thạch cao. Khả năng thổi gió xa và rộng.
- Nhược điểm: Dàn lạnh lộ ra ngoài nên tính thẩm mỹ không cao.
2.4 Điều hòa tủ đứng
Có thiết kế như một chiếc tủ thời trang, đặt trực tiếp trên sàn nhà.
- Ưu điểm: Sức gió cực mạnh, luồng gió có thể thổi xa đến 15-20 mét, làm lạnh nhanh nhất trong các dòng máy. Lắp đặt cực kỳ nhanh chóng vì không phải can thiệp lên trần hay tường nhiều. Rất bền và dễ vệ sinh lưới lọc.
- Nhược điểm: Chiếm một phần diện tích sàn nhà. Luồng gió mạnh đôi khi thổi trực diện vào người gây cảm giác buốt nếu không biết cách điều chỉnh hướng gió.

2. Cấu tạo của điều hòa cục bộ thương mại
2.1. Dàn lạnh (indoor unit)
Thiết bị được đặt bên trong phòng, là dàn trao đổi nhiệt kiểu ống đồng cánh nhôm. Dàn lạnh có trang bị quạt kiểu ly tâm (lồng sóc). Dàn lạnh của điều hòa cục bộ thương mại có 3 loại là âm trần cassette, âm trần nối ối gió và loại tủ đứng. Với 3 lựa chọn loại dàn lạnh khác nhau cho phép người sử dụng có thể lựa chọn kiểu phù hợp với kết cấu tòa nhà và không gian lắp đặt.
2.2. Dàn nóng (outdoor unit)
Cũng là dàn trao đổi nhiệt kiểu ống đồng cánh nhôm, có quạt kiểu hướng trục. Dàn nóng có cấu tạo cho phép lắp đặt ngoài trời mà không cần che chắn mưa nắng. Tuy nhiên, cần tránh nơi có nắng gắt và bức xạ trực tiếp mặt trời, vì như vậy sẽ làm giảm hiệu quả làm việc của máy.

2.3. Ống dẫn gas
Liên kết dàn nóng và lạnh là một cặp ống dịch lỏng và gas. Kích cỡ ống dẫn được ghi trong các tài liệu kỹ thuật của máy hoặc có thể căn thương vào các đầu nối của máy. Ống dịch nhỏ hơn ống gas. Các ống khi lắp đặt nên kẹp vào để tăng hiệu quả làm việc của máy. Ngoài cùng bọc ống mút cách nhiệt.
2.4. Dây điện điều khiển
Ngoài hai ống dẫn gas, dẫn dịch giữa dàn nóng và dàn lạnh còn có các dây điện điều khiển. Tùy theo hãng máy mà số lượng dây có khác nhau, từ 3 đến 6 sợi. Kích cỡ nằm trong khoảng từ 0,75 đến 2,5 mm2.
2.5. Dây điện động lực
Dây điện động lực (dây điện nguồn) thường được nối với dàn nóng. Tùy theo công suất máy mà điện nguồn là 1 pha hay 3 pha. Thường công suất từ 36.000 Btu/h trở lên sử dụng điện 3 pha. Số dây điện động lực tùy thuộc vào máy 1 pha, 3 pha và hãng máy.
4. Nguyên lý hoạt động của điều hòa cục bộ thương mại
Điều hòa cục bộ thương mại có nguyên lý hoạt động giống như điều hòa dân dụng, nhưng có một số điểm khác biệt chính để đáp ứng nhu cầu làm mát cho không gian rộng lớn hơn là công suất lớn, hoạt động hiệu quả và bền bỉ. Nhờ vậy, chúng có khả năng làm mát hiệu quả cho các không gian thương mại vừa và nhỏ như văn phòng, nhà hàng, khách sạn, quán cafe,…
4.1. Điều hoà cục bộ thương mại 1 chiều
Nguyên lý hoạt động của máy điều hòa 1 chiều sẽ trải qua 5 giai đoạn chính:
- Giai đoạn 1: Máy nén nén và đẩy môi chất lạnh ở trạng thái nhiệt độ cao, áp suất cao lên dàn ngưng tụ.
- Giai đoạn 2: Tại dàn ngưng tụ, môi chất lạnh tiến hành trao đổi nhiệt và chuyển sang thể lỏng.
- Giai đoạn 3: Môi chất lạnh sau khi đi qua van tiết lưu sẽ chuyển đổi trạng thái áp suất thấp, nhiệt độ thấp và đi tới dàn lạnh.
- Giai đoạn 4: Trong dàn lạnh, môi chất lạnh ở thể lỏng sẽ giúp hạ nhiệt không khí trong phòng. Quạt gió hút không khí vào dàn lạnh, qua môi chất làm lạnh sẽ đẩy khí mát trở lại.
- Giai đoạn 5: Môi chất sau khi trao đổi nhiệt với môi trường trong phòng và chuyển dần sang thể khí được máy nén hút về, qua bầu tách lỏng để đảm bảo môi chất lạnh hồi về máy nén hoàn toàn ở thể khí. Kết thúc một chu trình làm việc và sẵn sàng quay lại giai đoạn đầu.
Chu trình làm lạnh này được lặp đi lặp lại, đảm bảo mang lại không khí mát mẻ và thỏa mãn nhu cầu sử dụng của người dùng.
4.2. Điều hòa cục bộ thương mại 2 chiều
Điều hòa 2 chiều có thêm một số bộ phận như van đảo chiều so với cấu tạo điều hòa 1 chiều. So với chế độ làm lạnh, chế độ sưởi ấm chỉ có 4 bước:
- Giai đoạn 1: Khi người dùng kích hoạt chế độ sưởi, van đảo chiều sẽ được cấp điện. Van đảo chiều có nhiệm vụ thay đổi hướng lưu thông của khí gas lạnh trong hệ thống. Cụ thể, ở chế độ sưởi, van đảo chiều sẽ kết nối cổng 1 với cổng 4 và cổng 2 với cổng 3. Kết nối này biến dàn nóng ngoài trời thành dàn lạnh và dàn lạnh trong nhà thành dàn nóng.
- Giai đoạn 2: Khí gas ở trạng thái thể khí, nhiệt độ cao, áp suất thấp từ dàn nóng ngoài trời sẽ di chuyển qua van đảo chiều theo cổng 2 và cổng 3. Tiếp theo, khí gas sẽ đi qua bình bẫy gas lỏng để loại bỏ tạp chất và nước trước khi vào cửa hút của máy nén.
- Giai đoạn 3: Khi đi qua dàn nóng trong nhà, khí gas nóng sẽ hấp thụ nhiệt từ không khí trong phòng, làm cho nhiệt độ phòng tăng lên. Quá trình này khiến khí gas chuyển sang trạng thái lỏng nhưng có nhiệt độ thấp và áp suất cao.
- Giai đoạn 4: Khí gas sau khi được làm mát và hóa lỏng sẽ đi qua van tiết lưu. Van tiết lưu có nhiệm vụ giảm áp suất và nhiệt độ của khí gas xuống mức thấp. Khí gas lạnh và áp suất thấp tiếp tục di chuyển đến phin lọc để loại bỏ bụi bẩn và tạp chất. Cuối cùng, khí gas sẽ đi đến dàn lạnh (lúc này hoạt động như dàn nóng) và tỏa nhiệt lạnh ra ngoài môi trường, kết thúc 1 chu trình làm nóng của điều hòa.

5. Ưu điểm của điều hòa thương mại là gì?
Khác với dòng điều hòa dân dụng thường thấy, điều hòa thương mại được thiết kế để giải quyết những bài toán khó hơn về diện tích và thẩm mỹ. Dưới đây là những ưu điểm vượt trội của hệ thống điều hòa thương mại:
- Công suất mạnh mẽ, làm lạnh nhanh: Điều hòa thương mại có dải công suất rộng thường dao động từ 18.000 BTU đến hơn 180.000 BTU, giúp làm mát tức thì các không gian rộng lớn hoặc nơi tập trung đông người.
- Tính thẩm mỹ cao, tối ưu không gian: Các dòng máy này thường được thiết kế âm trần hoặc dạng tủ đứng đặt sàn, giúp không gian nội thất trở nên sang trọng, đẳng cấp và thoáng đãng hơn.
- Độ bền và tính ổn định cao: Được thiết kế để hoạt động trong môi trường kinh doanh (nhà hàng, văn phòng) với tần suất cao, nên linh kiện của dòng thương mại thường chịu lực và chịu nhiệt tốt hơn, hoạt động bền bỉ 24/7.
- Thiết kế luồng gió thổi thông minh: Thay vì chỉ thổi gió một hướng, điều hòa thương mại có khả năng phân bổ luồng gió đa chiều (360 độ hoặc thổi xa), giúp lan tỏa nhiệt độ trong phòng đồng đều hơn nhiều dòng điều hòa dân dụng khác.
- Tiết kiệm diện tích lắp đặt dàn nóng: Đặc biệt là dòng Multi, giúp bạn chỉ cần 1 dàn nóng duy nhất để kết nối với nhiều dàn lạnh khác nhau, giải phóng không gian ban công hoặc logia.
6. Ứng dụng của điều hòa cục bộ thương mại trong các công trình dân dụng
Không chỉ phù hợp với văn phòng hay siêu thị, ngày nay điều hòa thương mại còn là lựa chọn hàng đầu cho các công trình dân dụng cao cấp:
- Phòng khách thông tầng hoặc Penthouse: Những không gian này có diện tích rất lớn và trần cao. Sử dụng dàn lạnh âm trần Cassette hoặc âm trần giấu ống gió sẽ đảm bảo luồng khí lạnh bao phủ được toàn bộ thể tích phòng.
- Shophouse: Khu vực tầng trệt thường dùng để kinh doanh, đón khách ra vào liên tục. Điều hòa âm trần Cassette là lựa chọn số 1 vì vừa đẹp, vừa làm lạnh hiệu quả khi cửa ra vào đóng mở thường xuyên.
- Biệt thự có sân vườn rộng: Do không quá khắt khe về diện tích đặt dàn nóng, việc lắp mỗi phòng một bộ cục bộ âm trần giúp gia chủ dễ dàng quản lý điện năng và sửa chữa riêng biệt cho từng phòng (như phòng tiệc, phòng karaoke gia đình, phòng gym).
- Căn hộ chung cư diện tích lớn: Thay vì dùng hệ trung tâm đắt đỏ, nhiều gia chủ chọn lắp cục bộ thương mại cho phòng khách để có được sự sang trọng của mặt nạ âm trần, trong khi vẫn tiết kiệm được chi phí đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, phương án này chỉ phù hợp cho những căn hộ chung cư có nhiều diện tích đặt dàn nóng.
- Nhà cấp 4 hiện đại hoặc nhà mái Thái: Những công trình có diện tích sàn rộng và trần thạch cao phẳng rất ưa chuộng dòng âm trần Cassette/giấu ống gió để tạo cảm giác thoáng đãng và sang trọng.
Lời khuyên từ chuyên gia: Khi chọn điều hòa cục bộ thương mại, bạn nên chú trọng vào việc tính toán đúng công suất dựa trên cả diện tích và các yếu tố ngoại cảnh gây nóng như hướng nắng, số lượng người để máy hoạt động bền bỉ nhất.
Điều hòa cục bộ thương mại là giải pháp lý tưởng cho việc duy trì môi trường làm việc thoải mái và tiết kiệm năng lượng. Hiểu rõ về cách điều hòa cục bộ thương mại hoạt động như thế nào, các thành phần chính, và cách sử dụng, bảo trì điều hòa sẽ giúp bạn chọn lựa và sử dụng thiết bị một cách hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
Nếu Quý Khách hàng có nhu cầu tư vấn, thiết kế và lắp đặt máy điều hòa cục bộ thương mại hoặc hệ thống điều hòa tổng VRV/VRF, đừng quên gọi tới hotline 0941.401.118 của Sen Việt để được các kỹ sư tư vấn hoàn toàn miễn phí.