Cục nóng điều hòa kêu ù ù: Nguyên nhân và cách khắc phục tại nhà

Tiếng kêu ù ù từ cục nóng điều hòa là vấn đề phổ biến mà nhiều gia đình và văn phòng gặp phải, gây khó chịu và lo lắng về hiệu suất của máy. Nếu không được xử lý kịp thời, tiếng ồn bất thường có thể báo hiệu các vấn đề nghiêm trọng, làm giảm tuổi thọ thiết bị.

1. Cách phân biệt tiếng ồn bình thường và tiếng kêu bất thường ở dàn nóng

Hiểu rõ sự khác biệt giữa tiếng ồn bình thường và tiếng kêu bất thường là bước đầu tiên để xử lý vấn đề cục nóng điều hòa kêu ù ù.

• Âm thanh hoạt động tiêu chuẩn: Cục nóng điều hòa thường phát ra tiếng quạt quay nhẹ (khoảng 40-50dB, tương đương tiếng nói chuyện nhỏ) và tiếng máy nén khởi động nhẹ nhàng khi bật/tắt. Những âm thanh này đều, không gián đoạn và không gây khó chịu, đặc biệt ở các model Inverter hiện đại.
• Tiếng kêu bất thường (ù ù): Tiếng ù ù là âm thanh lớn, liên tục, rung động mạnh, hoặc có nhịp điệu không đều, thường kèm theo rung lắc cục nóng. Tiếng ồn này có thể xuất hiện ngay khi khởi động hoặc sau thời gian dài sử dụng, đặc biệt nếu máy không được bảo dưỡng. Nếu tiếng ồn vượt quá 60dB (tương đương tiếng xe máy) hoặc làm gián đoạn sinh hoạt, cần kiểm tra ngay.

Bạn có thể kiểm tra nhanh bằng cách đặt tai gần cục nóng (cách 1m) để nghe rõ âm thanh. Nếu tiếng ù ù kéo dài hoặc kèm rung động, đó là dấu hiệu bất thường, cần xác định nguyên nhân để sửa chữa nhanh chóng, tránh để lâu dẫn tới các hỏng hóc nghiêm trọng hơn.

>>> Xem thêm: Cục nóng điều hòa là gì? Cách nhận biết nhanh dấu hiệu hỏng hóc

2. Nguyên nhân cục nóng điều hòa kêu ù ù

Nguyên nhân khiến cục nóng điều hòa kêu ù ù rất đa dạng, từ lỗi lắp đặt đến hỏng linh kiện. Dưới đây là phân tích chi tiết từng nguyên nhân để bạn dễ dàng nhận diện và xử lý.

Lắp đặt sai kỹ thuật

Lỗi lắp đặt là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt ở các hệ thống mới:

• Ốc vít cố định quạt gió lỏng khiến cánh quạt va chạm vào vỏ hoặc vật cản, tạo tiếng ù ù liên tục. 
• Chân đế cục nóng không bằng phẳng hoặc thiếu đệm cao su giảm chấn khiến toàn bộ máy rung lắc khi hoạt động, khuếch đại tiếng ồn.
• Cục nóng đặt quá gần tường (<50cm) làm cản luồng khí, khiến quạt quay mạnh hơn, gây tiếng kêu bất thường. 

Các lỗi này thường xuất hiện ngay sau lắp đặt và dễ nhận biết qua rung động mạnh hoặc tiếng va chạm kim loại.

Motor quạt gió hỏng

Motor quạt gió là bộ phận quan trọng trong chu trình giải nhiệt của cục nóng. Sau thời gian dài sử dụng (3-5 năm), motor có thể khô dầu bôi trơn, mòn vòng bi, hoặc kẹt trục, dẫn đến rung lắc mạnh và gây ra tiếng ù ù khi quay. Dấu hiệu nhận biết là tiếng kêu lớn hơn khi quạt tăng tốc, đôi khi kèm mùi cháy nhẹ do ma sát. Nếu motor hỏng hoàn toàn, quạt có thể ngừng quay, khiến cục nóng quá nhiệt, gây nguy cơ hỏng máy nén. Nguyên nhân này thường gặp ở máy cũ hoặc không được bảo dưỡng định kỳ.

Máy nén rung lắc mạnh

Máy nén (compressor) là trái tim của cục nóng, nhưng cũng là nguồn gây tiếng ồn lớn nếu gặp trục trặc. Máy nén lỏng chân đế, mất cân bằng, hoặc vòng đệm cao su giảm chấn bị mòn khiến rung động mạnh, tạo tiếng ù ù, đặc biệt khi khởi động hoặc chuyển chế độ. 

Ngoài ra, nếu máy nén bị hỏng vòng bi hoặc cuộn dây bên trong cũng gây tiếng kêu bất thường, thường kèm theo hiệu suất làm mát giảm. Đây là một trong những lỗi hỏng hóc nghiêm trọng, thường gặp ở máy sử dụng liên tục trong điều hòa văn phòng hoặc máy trên 7 năm tuổi mà không được bảo dưỡng thường xuyên.

Ống dẫn gas va chạm

Các ống đồng dẫn môi chất lạnh trong cục nóng nếu không được cố định chắc chắn có thể va chạm vào nhau hoặc vào vỏ kim loại, gây rung động và tiếng ù ù. Lỗi này thường do lắp đặt cẩu thả, ống đồng thiếu dây đai cố định, hoặc do rung lắc lâu ngày làm lỏng mối nối. Tiếng kêu từ ống gas thường có nhịp điệu đều, tăng lên khi máy nén hoạt động mạnh. Nguyên nhân này dễ phát hiện bằng cách quan sát cục nóng khi chạy.

Vật thể lạ rơi vào trong cục nóng

Lá cây, côn trùng, mảnh vỡ nhựa, hoặc bụi bẩn tích tụ có thể rơi vào bên trong cục nóng, mắc kẹt trong cánh quạt hoặc dàn trao đổi nhiệt. Khi quạt quay, vật thể lạ va chạm tạo tiếng ù ù hoặc tiếng cọ xát. Nguyên nhân này phổ biến ở cục nóng đặt ngoài trời, không có lưới bảo vệ, hoặc không được vệ sinh thường xuyên. Dấu hiệu nhận biết là tiếng kêu thay đổi theo tốc độ quạt, đôi khi dừng hẳn khi vật thể kẹt cứng.

Vấn đề điện

Các sự cố liên quan đến hệ thống điện là nguyên nhân phức tạp, đòi hỏi kiểm tra kỹ thuật:

• Cuộn dây motor hoặc máy nén: Chập chờn, chạm mát, hoặc hỏng cách điện khiến motor quay không đều, tạo tiếng ù ù kèm rung lắc. Dấu hiệu là cục nóng nóng bất thường hoặc ngắt liên tục.
• Tụ điện yếu/hỏng: Tụ điện của quạt gió hoặc máy nén yếu làm motor khởi động khó, quay không ổn định, gây tiếng kêu lớn. Tụ hỏng thường gặp ở máy cũ hoặc do nguồn điện chập chờn.
• Bo mạch điều khiển lỗi: Bo mạch gửi tín hiệu sai lệch khiến quạt hoặc máy nén hoạt động bất thường, tạo tiếng ồn. Lỗi này hiếm nhưng khó xử lý, thường cần thay bo mạch mới. Nguyên nhân điện thường kèm theo dấu hiệu như máy không làm mát tốt, cục nóng ngắt liên tục, hoặc có mùi cháy.

Hệ thống thiếu gas

Thiếu môi chất lạnh khiến máy nén hoạt động quá tải, tạo tiếng ù ù do áp suất không ổn định. Thiếu gas có thể do rò rỉ ở ống đồng, mối nối, hoặc van cục nóng. Dấu hiệu nhận biết là cục nóng kêu lớn, hơi mát yếu, hoặc dàn lạnh đóng băng. Nguyên nhân này thường gặp ở máy sử dụng 3-5 năm mà không được kiểm tra gas, đặc biệt ở điều hòa văn phòng hoạt động liên tục.

Máy cũ, không được bảo dưỡng

Máy điều hòa lâu năm (trên 5-7 năm) không được vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ dễ tích tụ bụi bẩn, gỉ sét trên dàn trao đổi nhiệt, cánh quạt, hoặc motor. Bụi bẩn làm cản trở luồng khí, khiến quạt và máy nén hoạt động nặng nhọc, tạo tiếng ù ù. Gỉ sét hoặc mòn linh kiện (vòng bi, đệm giảm chấn) cũng làm tăng rung động. Nguyên nhân này phổ biến ở máy giá rẻ hoặc môi trường bụi bặm, ẩm ướt.

3. Cách khắc phục tình trạng cục nóng điều hòa kêu ù ù

Tùy vào nguyên nhân, bạn có thể tự xử lý các vấn đề đơn giản hoặc cần gọi thợ chuyên nghiệp. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, phân tích kỹ lưỡng từng bước khắc phục để xử lý cục nóng điều hòa kêu ù ù hiệu quả, đảm bảo an toàn và duy trì hiệu suất máy.

3.1. Kiểm tra và xử lý các vấn đề đơn giản

Trước khi bắt đầu, chuẩn bị các dụng cụ cơ bản như tua-vít, chổi mềm, găng tay, và đèn pin để kiểm tra cục nóng. Luôn tuân thủ quy tắc an toàn và chỉ xử lý các vấn đề trong khả năng.

– Tắt nguồn điện: Ngắt aptomat hoặc rút phích cắm cục nóng để đảm bảo an toàn trước khi kiểm tra. Kiểm tra bằng bút thử điện để đảm bảo không còn dòng điện. Chờ 5-10 phút để tụ điện xả hết trước khi mở nắp cục nóng.

– Siết chặt ốc vít: Dùng tua-vít kiểm tra và siết chặt ốc vít quạt gió, vỏ cục nóng, và chân đế. Đảm bảo chân đế bằng phẳng, thêm đệm cao su nếu cần. Cách thực hiện:

• Mở nắp cục nóng (thường có 4-6 ốc vít ở mặt bên hoặc trên). Dùng đèn pin quan sát cánh quạt và các ốc vít cố định.
• Dùng tua-vít siết chặt ốc vít trên trục quạt, khung quạt, và vỏ cục nóng. Kiểm tra chân đế (thường có 4 ốc vít gắn vào giá đỡ), siết chặt nếu lỏng.
• Nếu chân đế không bằng phẳng, thêm đệm cao su giảm chấn (giá ~50.000-100.000 VNĐ/tấm) hoặc điều chỉnh giá đỡ bằng thước cân nước.

– Loại bỏ vật cản: Lá cây, côn trùng, bụi bẩn, hoặc mảnh vỡ mắc kẹt trong cánh quạt/dàn trao đổi nhiệt gây tiếng ù ù khi quạt quay. Bạn cần mở nắp cục nóng, dùng chổi mềm hoặc tay gỡ lá cây, côn trùng, bụi bẩn mắc kẹt trong cánh quạt hoặc dàn trao đổi nhiệt. Kiểm tra quạt quay tự do.

– Cố định ống gas: Quan sát ống đồng bên ngoài cục nóng. Dùng dây đai nhựa hoặc cao su cách điện cố định ống lỏng, tránh chạm vào vỏ hoặc nhau.

Lưu ý:  Các bước trên chỉ áp dụng cho vấn đề cơ học đơn giản (ốc vít, vật cản, ống gas lỏng). Không tự xử lý các lỗi liên quan đến điện (motor, tụ điện, bo mạch), hệ thống gas lạnh, hoặc máy nén, vì cần dụng cụ chuyên dụng (đồng hồ đo áp suất, vạn năng) và kỹ thuật cao. Tự xử lý các lỗi này có thể gây chập điện, hỏng máy, hoặc nguy hiểm. Nếu không chắc chắn, bạn nên gọi thợ chuyên nghiệp để kiểm tra và sửa chữa nếu cần thiết.

3.2. Khi nào cần gọi thợ sửa chữa chuyên nghiệp?

Liên hệ thợ chuyên nghiệp trong các trường hợp sau để xử lý cục nóng điều hòa kêu ù ù an toàn và hiệu quả:

– Nghi ngờ hỏng máy nén: Tiếng ù ù lớn, rung lắc mạnh, máy nén nóng bất thường, hoặc không làm mát. Sửa/thay máy nén cần thiết bị đo áp suất, máy hàn, và kỹ thuật viên có chứng chỉ điện lạnh. Chi phí sửa ~2-3 triệu VNĐ, thay mới ~5-10 triệu VNĐ.

– Lỗi motor quạt gió: Motor kêu to, không quay đều, hoặc có mùi cháy. Thay motor quạt (~1-2 triệu VNĐ) yêu cầu tháo lắp chính xác và kiểm tra điện áp.

– Các vấn đề điện:

• Tụ điện yếu/hỏng (máy khởi động khó, kêu ù ù khi chạy). Thay tụ (~500.000-800.000 VNĐ) cần đồng hồ vạn năng để đo dung lượng.
• Cuộn dây motor/máy nén chập/chạm mát (máy nóng, ngắt liên tục). Sửa cuộn dây (~1-2 triệu VNĐ) hoặc thay motor/máy nén.
• Bo mạch điều khiển lỗi (quạt/máy nén hoạt động thất thường). Sửa/thay bo mạch (~1.5-3 triệu VNĐ) cần lập trình và kiểm tra tín hiệu.

– Điều hòa thiếu gas: Hơi mát yếu, dàn lạnh đóng băng, hoặc cục nóng kêu ù ù do máy nén quá tải. Kiểm tra rò rỉ, hàn mối nối, và nạp gas (~1-2 triệu VNĐ) đòi hỏi máy đo áp suất và bơm chân không.

– Nguyên nhân không rõ: Nếu đã kiểm tra ốc vít, vật cản, ống gas mà tiếng kêu vẫn tiếp diễn, thợ sẽ dùng thiết bị chẩn đoán (máy đo rung, đo dòng điện) để tìm lỗi chính xác.

Tình trạng cục nóng điều hòa kêu ù ù có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, từ lỗi lắp đặt đơn giản như ốc vít lỏng đến các vấn đề phức tạp như hỏng máy nén, thiếu gas, hoặc lỗi điện. Bạn có thể tự xử lý các vấn đề cơ bản như siết ốc vít, loại bỏ vật cản, hoặc cố định ống gas, nhưng cần gọi thợ chuyên nghiệp cho các lỗi liên quan đến điện, gas, hoặc linh kiện chính. Nếu khách hàng có nhu cầu tư vấn, thiết kế, lắp đặt hoặc bảo dưỡng hệ thống điều hòa cho công trình, hãy liên hệ ngay với Sen Việt theo số hotline 0941.401.118 để được hỗ trợ sớm nhất.

>>> Xem thêm:

• Dàn lạnh điều hòa là gì? Phân loại dàn lạnh điều hòa chi tiết nhất
• Nên lắp cục nóng điều hòa trung tâm ở đâu là tốt nhất?
• Quy trình bảo trì điều hòa trung tâm VRV/VRF hiệu quả và tiết kiệm