Ống đồng điều hòa trung tâm: Cấu tạo, chức năng và chiều dài tiêu chuẩn

Ống đồng điều hòa trung tâm là một thành phần không thể thiếu trong một hệ thống điều hòa trung tâm, đóng vai trò dẫn truyền chất làm lạnh (gas) giữa dàn nóng và dàn lạnh. Việc lựa chọn và lắp đặt ống đồng đúng cách không chỉ đảm bảo hiệu suất làm lạnh mà còn kéo dài tuổi thọ hệ thống. Cùng Điều Hòa Sen Việt tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Ống đồng điều hòa trung tâm là gì?

Ống đồng điều hòa trung tâm là hệ thống đường ống dẫn gas kết nối giữa dàn nóng với các dàn lạnh trong hệ thống điều hòa trung tâm, chẳng hạn như hệ thống VRV/VRF của Daikin, Mitsubishi, hoặc Toshiba. Hệ thống này đóng vai trò cực kỳ quan trọng nhằm đảm bảo chất làm lạnh được truyền tải hiệu quả để tạo ra không khí mát mẻ cho không gian lớn như văn phòng, trung tâm thương mại, hoặc nhà xưởng.

Tầm quan trọng của ống đồng điều hòa trung tâm nằm ở khả năng duy trì áp suất và lưu lượng gas ổn định. Nếu hệ thống ống dẫn gas điều hòa trung tâm được thiết kế và lắp đặt đúng cách, hệ thống sẽ hoạt động hiệu quả, tiết kiệm điện năng (lên đến 20-30%) và giảm nguy cơ hỏng hóc. Ngược lại, lỗi trong lắp đặt hoặc chọn sai loại ống đồng có thể dẫn đến rò rỉ gas điều hòa trung tâm, gây tổn thất lớn về chi phí sửa chữa.

Hệ thống ống đồng điều hòa trung tâm được cấu tạo từ hai đường ống chính bao gồm:

• Ống hơi (Ống gas hồi): Đây là đường ống lớn hơn, có nhiệm vụ dẫn môi chất lạnh ở thể khí từ các dàn lạnh quay trở về dàn nóng. Ống này thường được bọc một lớp cách nhiệt dày.
• Ống lỏng (Ống gas lỏng): Đây là đường ống nhỏ hơn, có nhiệm vụ dẫn môi chất lạnh ở thể lỏng từ dàn nóng đến các dàn lạnh.

Vật liệu cấu tạo của ống đồng điều hòa là đồng nguyên chất (99,9%) hoặc hợp kim đồng chịu áp suất cao, với các đặc điểm sau:

• Thân ống: Ống đồng có dạng hình trụ, với độ dày từ 0,6-1,2mm tùy công suất hệ thống. Đường kính phổ biến từ 6mm đến 32mm, phù hợp với các dàn lạnh từ 1HP đến 10HP.
• Lớp cách nhiệt: Ống đồng được bọc lớp cách nhiệt (thường là cao su lưu hóa hoặc PU foam) dày 8-13mm để ngăn thất thoát nhiệt và tránh ngưng tụ hơi nước.
• Phụ kiện kết nối: bao gồm co nối, mối hàn, hoặc van phân nhánh (refnet) để kết nối nhiều dàn lạnh trong hệ thống VRV/VRF.

Bộ chia gas (refnet) là một phụ kiện quan trọng, đặc biệt trong lắp đặt ống VRV/VRF, vì nó cho phép phân phối chất làm lạnh từ một đường ống chính đến nhiều dàn lạnh, đảm bảo lưu lượng gas đồng đều và giảm tổn thất áp suất. Nhờ refnet, hệ thống ống dẫn gas điều hòa trung tâm trở nên linh hoạt hơn, phù hợp với các tòa nhà có nhiều khu vực cần làm lạnh mà không cần tăng số lượng dàn nóng, tiết kiệm chi phí vật liệu (lên đến 20%) và tối ưu không gian lắp đặt.

Vật liệu đồng được chọn vì tính dẫn nhiệt tốt, chống ăn mòn, và chịu được áp suất cao (30-50 bar). Một số hệ thống cao cấp sử dụng ống đồng phủ lớp chống oxi hóa để tăng độ bền trong môi trường ẩm ướt hoặc gần biển.

>>> Xem thêm: Điều hòa trung tâm là gì? Lợi ích khi dùng điều hòa trung tâm?

2. Chiều dài ống đồng điều hòa trung tâm là bao nhiêu?

2.1. Chiều dài ống tiêu chuẩn và tối đa

Chiều dài ống đồng điều hòa trung tâm phụ thuộc vào thiết kế hệ thống, công suất dàn nóng, và số lượng dàn lạnh. Các nhà sản xuất như Daikin, Panasonic, hoặc LG cung cấp thông số cụ thể, nhưng dưới đây là quy chuẩn chung:

– Chiều dài tiêu chuẩn:

• Tổng chiều dài ống đồng từ dàn nóng đến dàn lạnh gần nhất thường từ 5-30m.
• Với hệ thống VRV/VRF, tổng chiều dài toàn bộ hệ thống ống đồng (bao gồm tất cả nhánh) có thể lên đến 1000m, tùy model.

– Chiều dài tối đa:

• Chiều dài tối đa từ dàn nóng đến dàn lạnh xa nhất: 50-100m (hệ VRV/VRF hiện đại cho phép lên đến 150m).
• Độ chênh cao tối đa (khoảng cách dọc giữa dàn nóng và dàn lạnh): 90m.

Ví dụ: Hệ thống Daikin VRV IV cho phép tổng chiều dài ống lên đến 1.000m và độ chênh cao 90m với công suất lớn.

– Lượng gas bổ sung: Nếu chiều dài ống vượt quá 30m, cần bổ sung gas (khoảng 20-50g/m tùy loại gas). Nhà sản xuất thường cung cấp bảng tính lượng gas cần nạp.

Nhìn chung, các nhà sản xuất điều hòa trung tâm đều đưa ra các quy định nghiêm ngặt về chiều dài và chênh lệch độ cao của hệ thống ống đồng. Chiều dài ống tối đa thực tế có thể lên tới 200m và chênh lệch độ cao tối đa giữa dàn nóng và dàn lạnh có thể đạt 50m, tùy thuộc vào từng model máy. 

2.2. Lắp đặt sai chiều dài ống đồng có sao không?

Việc lắp đặt sai chiều dài ống đồng, hay nói cách khác không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng:

• Ống quá dài: Khi đường ống quá dài, máy nén sẽ phải làm việc quá tải để đẩy môi chất lạnh đi hết quãng đường. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí điện năng mà còn làm giảm khả năng làm mát và tuổi thọ của máy nén.
• Ống quá ngắn: Mặc dù hiếm gặp, nhưng nếu cố tình lắp ống quá ngắn để tiết kiệm chi phí cũng có thể gây ảnh hưởng xấu đến hệ thống. Chiều dài quá ngắn làm gas không kịp bốc hơi hết và quay về máy nén dưới dạng lỏng, gây ra hiện tượng thủy kích và hỏng hóc nghiêm trọng ở máy nén.

Vì vậy, việc tính toán và lắp đặt ống đồng đúng chiều dài tiêu chuẩn là một bước quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và sự bền bỉ của hệ thống điều hòa trung tâm.

3. Những tiêu chuẩn lắp đặt ống đồng quan trọng

Việc lắp đặt ống đồng điều hòa trung tâm đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật. Một hệ thống được lắp đặt đúng cách không chỉ đảm bảo hiệu suất làm lạnh tối ưu mà còn kéo dài tuổi thọ của máy và tránh được các sự cố nghiêm trọng.

3.1. Kỹ thuật hàn và mối nối

Một trong những bước quan trọng nhất là hàn các mối nối ống đồng. Mối hàn phải được thực hiện một cách chắc chắn và kín khí tuyệt đối. Lỗi phổ biến nhất là rò rỉ gas điều hòa trung tâm, gây thất thoát môi chất lạnh, làm máy hoạt động kém hiệu quả và hỏng máy nén. Kỹ thuật hàn bằng khí Nitơ (Nitơ) hiện đang được sử dụng phổ biến để đảm bảo mối hàn sạch và bền.

3.2. Bọc cách nhiệt và bảo vệ ống

Tất cả các đường ống dẫn môi chất lạnh phải được bọc một lớp cách nhiệt dày và chất lượng cao. Lớp cách nhiệt này có hai tác dụng chính:

• Ngăn ngừa thất thoát nhiệt: Giúp môi chất lạnh duy trì nhiệt độ ổn định, đảm bảo máy hoạt động hiệu quả.
• Chống đọng sương và nhỏ nước: Ngăn chặn hơi nước trong không khí ngưng tụ trên bề mặt ống, tránh nhỏ nước gây hư hại trần nhà và các vật dụng bên dưới.

3.3. Quy trình lắp đặt tiêu chuẩn

Trước khi lắp đặt, bạn cần chọn đúng kích thước ống đồng phù hợp với loại điều hòa và công suất của hệ thống. Thông thường, đường kính ống đồng phải phù hợp với công suất dàn lạnh (ví dụ: dàn lạnh 1HP dùng ống 6,35mm/12,7mm; 5HP dùng ống 9,52mm/19,05mm). Để chọn được chính xác kích thước ống đồng, bạn có thể sử dụng bảng quy đổi của nhà sản xuất hoặc sử dụng các dịch vụ thiết kế điều hòa của các đơn vị chuyên nghiệp.

Trong quá trình lắp đặt chú ý bố trí đường ống hợp lý, tránh uốn cong quá nhiều (góc cong tối thiểu 3 lần đường kính ống). Tốt nhất là lắp đặt ống theo đường thẳng hoặc cố định bằng giá đỡ để tránh rung lắc.

Sau khi đã đi đường ống đồn xong, hai công đoạn cuối cùng trong quy trình lắp đặt ống đồng điều hòa trung tâm chuyên nghiệp không được bỏ qua bao gồm:

• Hút chân không: Đây là bước cực kỳ quan trọng, sử dụng máy hút chân không chuyên dụng để loại bỏ toàn bộ không khí và hơi ẩm bên trong đường ống. Nếu không hút chân không đúng cách, hơi ẩm sẽ kết hợp với môi chất lạnh tạo thành axit ăn mòn ống, gây hỏng hóc nghiêm trọng.
• Đo áp suất và nạp gas: Sau khi lắp đặt xong, thợ kỹ thuật sẽ đo áp suất gas để đảm bảo hệ thống đủ môi chất. Việc nạp gas phải tuân theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất để máy hoạt động đúng công suất thiết kế.

4. Các lỗi thường gặp và dấu hiệu nhận biết 

Một hệ thống ống đồng được lắp đặt không đúng kỹ thuật hoặc không được bảo trì thường xuyên sẽ dễ gặp phải các sự cố. Dưới đây là những lỗi phổ biến nhất và dấu hiệu nhận biết:

– Rò rỉ gas: Đây là lỗi phổ biến và nghiêm trọng nhất. Gas bị rò rỉ có thể do mối hàn không kín, ống bị nứt hoặc bị móp trong quá trình lắp đặt. Dấu hiệu nhận biết:

• Máy làm lạnh kém hiệu quả, mặc dù đã hoạt động trong một thời gian dài.
• Dàn lạnh bị đóng tuyết (đặc biệt là ống đồng nhỏ).
• Có thể nghe thấy tiếng xì xì rất nhỏ từ các mối nối gas.
• Hóa đơn tiền điện tăng cao bất thường do máy phải làm việc quá tải.

– Tắc nghẽn ống: Lỗi này xảy ra khi có vật lạ lọt vào bên trong ống dẫn gas, làm cản trở dòng chảy của môi chất lạnh. Các vật thể này có thể là mạt kim loại, bụi bẩn, hoặc cặn bẩn từ dầu máy. Dấu hiệu nhận biết:

• Máy không làm lạnh.
• Máy nén có thể phát ra tiếng ồn lớn hơn bình thường.
• Nhiệt độ ống đồng và dàn lạnh không đồng đều.

– Lắp đặt sai kỹ thuật: Các lỗi lắp đặt như ống bị gấp khúc, móp méo hoặc uốn cong quá mức sẽ ảnh hưởng đến hiệu suất của máy. Dấu hiệu nhận biết:

• Máy chạy tốn điện hơn so với công suất thiết kế.
• Dàn lạnh có thể bị chảy nước do hơi lạnh không được phân phối đều.
• Máy nén phải hoạt động với công suất cao hơn, gây ra tiếng ồn và làm giảm tuổi thọ của máy.

Ống đồng điều hòa trung tâm là yếu tố cốt lõi đảm bảo hiệu suất và độ bền của hệ thống điều hòa trung tâm. Việc hiểu rõ cấu tạo, chức năng, chiều dài ống đồng điều hòa trung tâm, và tuân thủ quy chuẩn lắp đặt ống đồng điều hòa trung tâm sẽ giúp bạn tránh các lỗi phổ biến như rò rỉ gas điều hòa trung tâm hay tắc ống. Đặc biệt, khi lắp đặt ống VRV/VRF, bạn hãy chọn đội ngũ kỹ thuật uy tín và sử dụng vật liệu chất lượng cao. Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc tư vấn về hệ thống ống dẫn gas điều hòa trung tâm, liên hệ hotline 0941.401.118 Điều Hòa Sen Việt để các kỹ sư của chúng tôi hỗ trợ sớm nhất.

>>> Xem thêm:

• Ống đồng điều hòa là gì? Kích thước tiêu chuẩn và bảng giá tham khảo
• Chiều dài tối đa ống đồng của điều hòa cục bộ là bao nhiêu?
• Tại sao ống đồng điều hòa bị đọng nước?